Samsung Cảnh Báo Cơn Bão Thiếu Hụt RAM Sẽ Kéo Dài Đến Năm 2027 Và 2028

Giới thiệu

Trong nhiều năm qua, ngành công nghiệp bán dẫn luôn vận hành theo chu kỳ: khi thì dư thừa bộ nhớ, khi thì thiếu hụt cục bộ. Tuy nhiên, theo cảnh báo mới nhất từ Samsung, chu kỳ lần này có thể kéo dài và nghiêm trọng hơn rất nhiều so với các giai đoạn trước.

Điểm khác biệt lớn nhất nằm ở quy mô tiêu thụ. Nếu như giai đoạn 2018–2022, toàn ngành DRAM tiêu thụ trung bình khoảng 150–180 tỷ GB mỗi năm, thì riêng các hệ thống AI và trung tâm dữ liệu trong năm 2024–2025 đã tăng thêm hơn 30–40% so với mức nền cũ. Điều này khiến tổng nhu cầu bộ nhớ toàn cầu tăng nhanh hơn tốc độ mở rộng sản xuất của các nhà máy bán dẫn.

Samsung cho biết khoảng cách giữa cung và cầu RAM đang ngày càng lớn, trong khi các nhà máy mới không thể đi vào hoạt động đủ nhanh để bù đắp. Một dây chuyền DRAM hiện đại thường cần từ 2 đến 4 năm để xây dựng và tối ưu, còn nhu cầu AI lại tăng theo từng quý.

Bên cạnh đó, các tập đoàn công nghệ lớn đang chuyển sang mô hình đầu tư AI quy mô cực lớn. Thay vì xây dựng từng cụm nhỏ, họ triển khai các siêu trung tâm dữ liệu với hàng chục nghìn GPU, mỗi hệ thống có thể tiêu thụ từ vài trăm GB đến hàng TB RAM server chỉ cho một cụm máy chủ.

Chính vì vậy, câu hỏi được đặt ra là: liệu thị trường có đang bước vào giai đoạn thiếu hụt RAM dài nhất trong lịch sử hiện đại?

Vì sao Samsung cảnh báo thiếu hụt RAM kéo dài đến năm 2028?

Theo các báo cáo tài chính và chia sẻ với nhà đầu tư, Samsung cho rằng tình trạng thiếu hụt RAM không đến từ một nguyên nhân đơn lẻ mà là sự cộng hưởng của nhiều yếu tố.

Trước hết là tốc độ tăng trưởng nhu cầu. Trong khi sản lượng DRAM toàn cầu chỉ tăng khoảng 10–15% mỗi năm, thì nhu cầu từ AI và cloud lại có những phân khúc tăng trên 30% mỗi năm. Điều này tạo ra khoảng cách ngày càng lớn giữa cung và cầu.

Bên cạnh đó, thị trường đang xuất hiện xu hướng “đặt hàng trước” rất mạnh từ các tập đoàn công nghệ. Nhiều khách hàng lớn trong lĩnh vực AI và điện toán đám mây đã ký hợp đồng dài hạn 2–3 năm, thậm chí xa hơn, khiến phần lớn sản lượng tương lai bị “khóa” từ sớm.

Ngoài ra, giới hạn vật lý của sản xuất cũng là một rào cản lớn. Việc xây dựng một nhà máy DRAM mới không chỉ tốn hàng tỷ USD mà còn cần nhiều năm để đạt hiệu suất ổn định. Trong khi đó, nhu cầu AI lại tăng theo từng quý, khiến độ lệch cung – cầu ngày càng nghiêm trọng.

Một yếu tố quan trọng khác là sự dịch chuyển cơ cấu sản phẩm. Các nhà sản xuất như Samsung đang ưu tiên:

• HBM phục vụ AI và GPU cao cấp
• DRAM hiệu năng cao cho trung tâm dữ liệu
• Giảm tỷ trọng DRAM truyền thống

Điều này khiến nguồn cung RAM cho các phân khúc phổ thông bị thu hẹp thêm.

Tổng hợp các yếu tố trên, Samsung dự báo tình trạng thiếu hụt RAM có thể kéo dài đến giai đoạn 2027–2028, và thậm chí lâu hơn nếu nhu cầu AI tiếp tục tăng mạnh.

AI đang trở thành động lực lớn nhất của thị trường RAM

Nếu như trước đây smartphone và PC là hai nhóm tiêu thụ RAM lớn nhất, thì hiện tại cấu trúc thị trường đã thay đổi hoàn toàn.

Các mô hình AI hiện đại như LLM, AI đa phương thức hay hệ thống agentic AI đều yêu cầu lượng bộ nhớ rất lớn để xử lý dữ liệu liên tục. Một mô hình huấn luyện quy mô lớn có thể tiêu thụ hàng chục đến hàng trăm TB RAM trong suốt vòng đời vận hành.

Trong các trung tâm dữ liệu AI, nhu cầu RAM server không tăng tuyến tính mà tăng theo cấp số nhân. Lý do là:

• Mỗi rack có hàng chục GPU hoạt động song song
• Mỗi GPU cần bộ nhớ đi kèm để đảm bảo băng thông dữ liệu
• Hệ thống càng mở rộng, yêu cầu càng tăng mạnh hơn CPU/GPU

Không chỉ HBM, mà cả DRAM truyền thống cũng chịu áp lực do năng lực sản xuất bị chia sẻ. Các dây chuyền hiện nay ưu tiên sản phẩm phục vụ AI vì biên lợi nhuận cao hơn, khiến nguồn cung cho PC, laptop và thiết bị tiêu dùng bị thu hẹp.

Điều này lý giải vì sao giá RAM đã tăng liên tục trong thời gian gần đây và được dự báo sẽ tiếp tục duy trì xu hướng tăng trong nhiều năm tới.

Tác động của khủng hoảng RAM đến doanh nghiệp và trung tâm dữ liệu

Khi nguồn cung RAM bị siết chặt, tác động không chỉ dừng lại ở nhà sản xuất mà lan rộng ra toàn bộ hệ sinh thái công nghệ. Trước hết là chi phí đầu tư hạ tầng máy chủ tăng rõ rệt. Một hệ thống AI quy mô lớn có thể cần hàng nghìn thanh RAM, và chỉ cần giá tăng 20–30% cũng đủ khiến tổng chi phí dự án đội lên hàng triệu USD.

Tiếp theo là khả năng triển khai dự án bị ảnh hưởng. Nhiều doanh nghiệp buộc phải:

• Chia nhỏ kế hoạch mở rộng
• Kéo dài thời gian triển khai
• Điều chỉnh cấu hình hệ thống để tối ưu chi phí

Ở thị trường tiêu dùng, laptop và PC cũng không nằm ngoài tác động. Khi chi phí DRAM tăng, giá sản phẩm cuối cùng cũng tăng theo, khiến người dùng phải trả nhiều hơn cho cùng một cấu hình.

Đối với các doanh nghiệp sử dụng RAM DDR5, việc lên kế hoạch mua sớm và tối ưu cấu hình hệ thống trở nên quan trọng hơn để tránh rủi ro biến động giá.

Samsung, SK hynix và cuộc đua mở rộng sản xuất

Trước áp lực nhu cầu, các nhà sản xuất lớn như Samsung và SK hynix đang đẩy mạnh đầu tư mở rộng năng lực sản xuất RAM.

Tuy nhiên, việc tăng sản lượng không thể diễn ra ngay lập tức. Phần lớn khoản đầu tư hiện nay tập trung vào:

• Nâng cấp công nghệ sản xuất
• Mở rộng nhà máy hiện có
• Tối ưu hiệu suất trên mỗi wafer

Điều này giúp cải thiện dài hạn nhưng không tạo ra nguồn cung tức thì.

Một điểm đáng chú ý là các nhà sản xuất đang ưu tiên dòng sản phẩm phục vụ AI do biên lợi nhuận cao hơn. Điều này khiến một phần công suất DRAM truyền thống bị thu hẹp.

Samsung cũng đã ký nhiều hợp đồng dài hạn với các khách hàng trung tâm dữ liệu, khiến phần lớn sản lượng RAM tương lai đã được đặt trước. SK hynix thậm chí cảnh báo năm 2027 có thể là một trong những năm khó khăn nhất của ngành bộ nhớ trong lịch sử.

Thị trường RAM từ nay đến năm 2028 sẽ đi về đâu?

Dựa trên các dữ liệu hiện tại, thị trường RAM nhiều khả năng sẽ tiếp tục trong trạng thái thiếu cung kéo dài.

Một số yếu tố chính đang định hình xu hướng này gồm:

• AI tiếp tục mở rộng với tốc độ cao
• Trung tâm dữ liệu toàn cầu tăng đầu tư mạnh
• Nhu cầu HBM và DRAM vượt tốc độ mở rộng sản xuất
• Nhiều hợp đồng mua trước đã khóa nguồn cung dài hạn

Kết luận

Cảnh báo từ Samsung cho thấy thị trường RAM đang bước vào một giai đoạn biến động mạnh và mang tính dài hạn.

Tóm lại:

• Nhu cầu RAM tăng nhanh hơn tốc độ sản xuất toàn ngành
• AI là động lực chính tạo ra sự bùng nổ tiêu thụ
• Nhiều hợp đồng dài hạn đã khóa nguồn cung tương lai
• Giá RAM duy trì áp lực tăng trong nhiều năm
• Thiếu hụt có thể kéo dài đến 2027–2028

Trong bối cảnh này, việc xây dựng chiến lược đầu tư hạ tầng hợp lý, theo dõi sát thị trường và tối ưu kế hoạch mua sắm RAM server sẽ là yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro và đảm bảo khả năng mở rộng trong dài hạn.